Nieuws

D’r Mollie Dùsj van Koen Geuskens (Kubv)

07 januari 2020

Voor de kerstvakantie plaatsten wij al een reeks kunstwerken bij de opdracht 'Feed me' van het vak Kubv. Een kunstwerk willen we vandaag uitvoeriger belichten en dat is 'D’r Mollie Dùsj' van Koen Geuskens uit 6 vwo. 

Lees en zie hieronder de uitgebreide toelichting van Koen: 

"Het thema “Feed Me” leek me in eerste instantie een erg leuk en makkelijk thema om mee te werken. Wie houdt er nu niet van eten? Achteraf bleek het binnen mijn gebeid van vaardigheden erg lastig om iets te verzinnen. Natuurlijk wilde ik iets bedenken wat voldeed aan mijn standaarden. Na veel brainstormen, en met wat hulp van alle kanten, ben ik op een concreet idee gekomen. Ik wilde namelijk een abstract schilderij maken, echter was ik er nog niet over uit met welk materiaal ik dit wilde gaan doen, de twee opties die mogelijkheden boden waren pasta in verschillende kleuren; vormen en maten, of kroonkurken die uitsluitend van bierflesjes afkomstig waren. Achteraf gezien was het pasta schilderij niet volledig origineel, dus heb ik besloten te gaan werken met bier dopjes. Want wat is er nu sterker gelinkt aan eten dan drinken, met voorkeur bier? Ik had een heel plan in mijn hoofd zitten om met verschillende kleuren bier dopjes een abstracte voorstelling te maken, deze te omlijsten met hout en vervolgens de bier dopjes af te dekken met een laag doorzichtige epoxy-resin. Deze epoxy-resin zal ervoor zorgen dat het lijkt alsof de bier dopjes in glas zitten. Dit was tot dan toe nog maar een idee in mijn hoofd.

Voor het formaat dat ik in gedachten had, had ik ongeveer duizend dopjes nodig. Ik ben toen maar begonnen met het drinken van veel bier. Natuurlijk heb ik de hulp ingeschakeld van brouwerijen uit de omgeving. Zo ben ik begonnen met het aanschrijven van de Alfa, Gulpener en Brand brouwerij. Van de Alfa brouwerij kreeg ik al snel bericht dat zij niet in de mogelijkheid was om dopjes te verstrekken in verband met de vele aanvragen die zij krijgt. Mijn plan begon al in de soep te lopen. In dezelfde week kreeg ik echter ook nog bericht van Gulpener en Brand, zij zouden me een aantal bier dopjes toesturen. Van Gulpener heb ik zelfs 193 bier dopjes mogen ontvangen, na deze “overwinning” heb ik met meerdere brouwerijen contact opgenomen. Ik heb bij La Chouffe, Amstel, Lindeboom, Hertog Jan, Grolsch, Dommelsch en Bavaria een verzoek voor bier dopjes ingediend. Uiteindelijk heb ik van Brand, Dommelsch en Bavaria nog bier dopjes toegezegd gekregen. Van Dommelsch en Bavaria heb ik meer dan 200 bier dopjes gekregen. Het totaal aantal zat nu rond de 800, dit was al voldoende omdat ik ondertussen de reeds ontvangen bier dopjes volledig had kunnen opmeten. Eén dopje had een doorsnede van 32 millimeter(mm), dit zorgde dus voor een opvulling van ongeveer 10 vierkante centimeter (cm2), in totaal zou dit dus een oppervlakte van 8000cm2 opleveren als ik alle dopjes zou gebruiken, dit is al bijna een vierkante meter. Het discussiëren, plannen en brainstormen ging echter maar door bij ons thuis aan de eettafel. Daar werden de mogelijkheden en alle oplossingen bedacht, besproken en afgekeurd om vervolgens weer met nieuwe opties te komen. Een nieuwe mogelijkheid omvatte het idee om de ronde vorm van de dopjes terug te laten komen in het werk zelf en dit dus rond te maken in plaats van een rechthoekige vorm. Hier kwamen al snel een aantal problemen bij kijken. Hoe kwam ik namelijk aan een volledig ronde houten plank? Dat werd meteen opgelost door een kabelhaspel te gebruiken, dit was namelijk iets waar ik makkelijk aan kon komen. Echter vormde zich hier door een nieuw probleem, dit houten blad had namelijk een doorsnede van ongeveer 1,20 meter(m), dit resulteerde dus in een oppervlakte van iets meer dan een vierkante meter, ik had hier dus, op dat moment, nog te weinig dopjes voor. En hoe ga je dan een ronde rand maken waar de epoxy in komt? De oplossing was een plat aluminium profiel dat rond het blad gebogen werd, het voordeel hier van ten opzichte van een rechthoek was dat je maar één naad in de omlijsting hebt. En hoe zorg je ervoor dat alle gaten en scheuren mooi zijn opgevuld zodat de epoxy niet weg loopt? Zo’n blad was natuurlijk niet perfect glad. De oplossing was transparante montage kit. En komen dopjes niet los van de tafel als je de epoxy giet omdat er lucht onder de dopjes zit waar de epoxy niet kan komen? En hoe maak ik de dopjes vast aan het hout zodat ze niet los kunnen komen? Ik had enorm veel vragen en moest overal een oplossing voor zoeken. Ik moest aan ieder klein detail denken.

 Ondertussen had ik niet meer het idee dat ik nog meer dopjes zou krijgen dus moest ik een patroon gaan verzinnen dat ik wilde maken met de dopjes. Dit kon ik nog niet eerder doen omdat ik geen idee had welke kleuren ik tot mijn beschikking had om mee te werken. Ik moest een patroon verzinnen met de kleuren rood, wit en blauw. In de tussen tijd was het idee al iets verder ontwikkeld en wilde ik de volledige haspel gebruiken en hier een bijzettafel van maken. Want eten en drinken doe je immers meestal aan een tafel. Toen ik een avond of twee had gepuzzeld met de dopjes en deze in verschillende patronen en vormen had gelegd bleek het erg lastig te zijn om deze in een rondje leggen. Dit komt omdat de buitenste cirkel dopjes die je maakt perfect aansluit en de volgende, kleinere, cirkels sluiten nooit precies aan. De dopjes konden of in hun eigen cirkel aan sluiten of tegen de vorige cirkel aansluiten maar niet allebei, want dan bleef het geheel geen perfect rondje meer waardoor het dus niet op de haspel kon passen.                                                                                 

 Het hele plan werd hierdoor weer overhoop gegooid. Mijn vader bood aan of het misschien een idee was om een van de twee salontafels te gebruiken die in het gebouw van Jong Nederland Waubach staan. Dit is een jeugdvereniging waar wij lid van zijn en bovendien in het comité zitten dat over het materiaal schikt. Mij schoot meteen een idee binnen om van karton een vloeiende rand om de salontafel te maken en deze met een spanband vast te zetten zodat de epoxy zelf ook de rand vormde echter, kreeg ik direct een nieuw plan in mijn hoofd, want ik wist namelijk dat deze salontafels van massief meubelhout zijn gemaakt. Hierdoor kwam ik op het idee om het tafelblad uit te frezen omdat dit namelijk een dikte van 4cm had. Hierdoor had ik in een keer een heel groot probleem opgelost, namelijk de rand. De rand was nu massief en was één met de rest van de tafel. Diezelfde avond ben ik de tafel gaan halen en heb ik hem in de garage nog snel even uit elkaar gedraaid, zodat ik de dag erna direct kon beginnen met schuren omdat dit project enorm veel tijd en werk ging kosten. In een half uur tijd had ik mijn eerste ideeën allemaal weggegooid en een compleet nieuw idee bedacht waar ik zonder twijfel direct aan ben begonnen. Gelukkig kon ik een boven frees lenen van een vriend van ons. Terwijl ik op school bezig was om de tafelpoten te schuren was ik thuis al bezig met het middelpunt van de tafel te bepalen. Hoe groot het vlak moest worden dat ik moest uitfrezen hing af van het patroon, het kon 21x21 dopjes worden waardoor ik één dopje als middel punt heb of 22x22 dopjes waardoor vier dopjes het middelpunt vormen. Meer dopjes kon niet want dan was de rand die ik over hield te klein, het kon ook niet minder zijn want dan was de rand te groot. De dopjes waren 5,6mm dik, ik had toen besloten om het vlak 10mm diep te maken zodat ik niet te veel epoxy nodig had maar zodat de epoxy wel dik genoeg was om sterk genoeg te zijn. Natuurlijk zijn er altijd kleine dingen die niet onbelangrijk zijn die je op eens invallen. Zo moest ik nog rekening houden met de schroeven waarmee de tafel in elkaar zit. Dit zijn lange schroeven die 3,5cm in het tafelblad zitten. Deze zitten echter wel op een afstand van 6cm van de rand, maar hierdoor kan ik geen patroon maken van 22x22 dopjes omdat ik dat niet kan frezen in verband met de schroeven. Ik was hierdoor gebonden aan de grootte van het vlak en het aantal dopjes. Dit maakte het maken van het patroon aan de andere kant wel weer wat makkelijker. Ik heb de aantal dopjes als rondjes getekend op de computer waardoor ik verschillende patronen kon uitproberen door elk rondje een kleur te geven in wit, rood of blauw. In de tussen tijd was ik in de avonden bezig om het vlak uit te frezen.

 Ik ben begonnen met het frezen van de buitenste rijen van het vierkant. De frees was jammer genoeg niet goed vastgezet op de goede hoogte waardoor de frees in de hoogte kan schuiven omdat je er veel kracht op uit moest oefenen, ik ging dus steeds dieper dan de 10mm die ingesteld was. Ik kwam erachter toen ik het rondje af had en ik op een hoogteverschil van wel 10mm zat. Dit was wel een tegenslag maar wel een leer momentje. De volgende avond ben ik verder gegaan met het uitfrezen, maar telkens als ik begon te frezen verliep de frees van zijn pad. Nadat ik een aantal keer opnieuw had geprobeerd, wist ik ineens waar het aan lag. Het lag niet aan het lage toerental maar aan welke kant de frees draait. Ik kwam hier per toeval achter toen ik terugdacht aan een college dat ik bij had gewoond toen ik op een meeloop dag was bij de opleiding Industrieel Product Ontwerpen (IPO) op hogeschool Fontys in Venlo. Hier werd op dat moment namelijk de theorie achter het gebruik van een frees uitgelegd. De frees die ik gebruikte draaide met de klok mee waardoor hij, als ik van rechts naar links bewoog, zich wegduwt van het hout. Dit was opgelost door simpelweg van links naar rechts te bewegen waardoor de frees juist in het hout bijt. Dit gebeurde in het begin niet omdat ik toen de eerste sleuf aan het maken was waardoor de frees geen mogelijkheid heeft om van zijn pad te lopen. Hierdoor zijn er ook een aantal oneffenheden ontstaan waardoor de randen, en het vlak zelf, niet perfect recht zijn. Dit is echter niet storend en maakt deel uit van het experiment want dit is uiteindelijk een heel belangrijk iets dat ik heb geleerd, het was namelijk de eerste keer dat ik met deze machine heb gewerkt.

 Nu het vlak uitgefreesd is kon ik het laatste schuurwerk verrichten. Het vlak bevatte nog enige oneffenheden en van de rand en onderkant van het tafelblad moest de verf af geschuurd worden. Een blokuur op school is korter dan je verwacht en ik kreeg in deze tijd alleen de rand geschuurd. Thuis heb ik toen verder gewerkt om het vlak glad te schuren, dit bleek lastiger dan gedacht want het verschil in hoogte was op sommige plaatsen te veel om met een schuurmachine bij te werken. Deze randjes in het oppervlak heb ik toen weggewerkt met kleine, scherp geslepen, handbeitels. Hierdoor voelde ik geen hoogteverschil meer als ik met de hand over het vlak streek, maar in werkelijkheid was het hoogteverschil er nog. Toen ik voldoende tevreden was over het tussentijdse resultaat ben ik begonnen met het verven van het vlak. Ik had thuis nog een blik verf staan met de kleur antraciet, dit kwam goed uit omdat verf van deze kwaliteit ontzettend duur is en ik de achtergrond hoe dan ook een donkere kleur wilde geven zodat de kleur en patroon van de dopjes beter te zien zijn. Nadat de verf een paar dagen gedroogd heeft heb ik het onderstel ook geverfd zodat ik het tafel niet meer hoefde te kantelen op het moment dat de dopjes erin zitten. Ik had alles van tevoren al geverfd, behalve de rand om het vlak heen. Omdat ik de epoxy misschien nog moet schuren als hij uitgehard is.

 Nu het meeste verfwerk af was kon ik beginnen met het vast plakken van de dopjes. Ik zou de dopjes vast plakken met een lijmpistool, het geverfde oppervlak en de binnenkant van de dopjes waren echter te glad en de dopjes lieten los nadat de lijm opgedroogd was. Plan B was toen om ze vast te plakken met montage kit, want hiermee kan je alles vast plakken. Ik had nog een halve bus kit thuis liggen. Ik kon telkens maar twee rijen dopjes achter elkaar plakken omdat de kit ook een nacht nodig had om uit te harden. Zo heb ik een tijdje elke avond weer een paar rijen dopjes geplakt. Vanaf het begin was het al duidelijk dat de montage kit het zal houden. De paar dopjes die wel nog met het lijmpistool vast zaten heb ik laten zitten omdat het te risicovol was om ze met kracht los te trekken. Nu was de tafel klaar om hem vol te gieten met de epoxy. Maar eerst heb ik nog een proefmodel gemaakt waar ik het werken met de epoxy kon uittesten.

Een aantal dagen na het plakken van de laatste dopjes, zodat ik zeker wist dat alle dopjes goed vast zaten, kon ik met de epoxy aan de slag. Op zondagmiddag heb ik alles klaargezet om met de epoxy aan de slag te gaan. Ik heb de vloer afgedekt en de zijkanten van de tafel afgeplakt. Epoxy is een extreem hechtende vloeistof die na 48 uur uit hard. Met de epoxy moet je heel voorzichtig omgaan want het kan onder andere huidirritatie veroorzaken. De epoxy bestaat uit twee delen, de hars en de harder, die je in een verhouding van 2:1 moet mengen. Zodra je begint met mengen heb je 30 tot 45 minuten voordat het uithardingsproces begint. Deze scheikundige reactie die dan plaats vindt zorgt ervoor dat de epoxy warm kan worden, in sommige gevallen zo warm dat het de mengbeker kan laten smelten. Om het zekere voor het onzekere te nemen heb ik de epoxy gemengd in een stevige kunststof emmer. Dit moet je intensief roeren om sliert vorming te voorkomen. Ik had alles klaar liggen, zelfs een aluminium hoekprofiel om de tafel mee af te strijken mocht het nodig zijn.

 Dit was het meest onzekere moment van het werken aan het project want ik had geen idee hoe deze epoxy zich zal gedragen en wat er ging gebeuren. Het was allemaal een groot experiment, want als dit mislukte was al mijn werk voor niks geweest. Ik ben begonnen met het gieten van de epoxy en alles ging erg soepel. Hoewel ik er zelfs nog aan gedacht had om de tafel waterpas te zetten bleek toch dat de epoxy in een van de hoeken de rand niet bereikte terwijl hij op alle andere plaatsen precies gelijk was met de rand. Na enige tijd te hebben getwijfeld heb ik toch nog iets meer epoxy gegoten en vervolgens met het aluminiumprofiel de overtollige epoxy van de tafel af gestreken. Dit leverde een spiegelglad resultaat op omdat het veel luchtbelletjes verwijderd heeft. Dit heb ik drie keer herhaald, maar de epoxy bleef in die enige hoek toch iets lager dan de rand. Dit komt waarschijnlijk doordat de rand van het hout op die plaats net een beetje hoger is, dit is helaas niet op te lossen. Nu was het afwachten om te kijken wanneer de juiste tijd was om de schilders tape, waar mee ik de rand had afgeplakt, weg te halen. De epoxy moest namelijk niet te vloeibaar zijn maar als hij te hard is lukt dit ook niet meer. Na verloop van tijd begonnen zich op verschillende plaatsen luchtbellen te vormen in het oppervlak. Hier was ik het meeste bang voor omdat onder de dopjes nog lucht zat, en doordat de epoxy toch heel erg langzaam onder de dopjes liep, daar waar de lucht zat kwamen er luchtbellen in het oppervlak. Ik hoopte dat deze vanzelf weer weg zouden gaan en heb het met rust gelaten. Dit was nog niet mijn grootste probleem toen een dopje, die nog vast zat met de lijm van het lijmpistool, los kwam en omhoog dreef doordat de kracht van de lucht onder in het dopje te groot werd. Ik heb toen een naald gepakt om het dopje weer naar onder te duwen, en met succes. Op het moment dat ik de naald vast had kwam ik op het idee om de luchtbellen kapot te prikken, dit lukte goed maar er werden steeds nieuwe luchtbellen gevormd. De meeste luchtbellen waren gelukkig al weg en de tafel zag al een stuk gladder uit. Na een uurtje werd ik zo erg geïrriteerd door de luchtbellen dat ik het risico heb genomen om ze op dat moment nog kapot te prikken ondanks dat de epoxy al een aantal uur heeft kunnen drogen. Dit had gelukkig het gewenste effect omdat de epoxy nog vloeibaar genoeg was om de kapotte luchtbellen op te vullen maar wel al hard genoeg was zodat er geen nieuwe bellen meer gevormd werden. Alleen de enorm kleine, schuimachtige, luchtbelletjes kon ik niet weg halen, deze vallen gelukkig niet zo op. De volgende dag was de epoxy halverwege het uithardingsproces en heb ik zo goed als mogelijk de kleine oneffenheden in de rand weg gehaald. Achteraf bleek dat ik één luchtbel ben vergeten door te prikken een dag eerder waardoor deze nu uitgehard is en ik er niks meer aan kan veranderen. Ik ben echter enorm tevreden met het uiteindelijke resultaat van de epoxy.

Na dat de epoxy drie dagen de tijd heeft gehad om uit te harden heb ik de rand ook geverfd omdat ik besloten had dat het resultaat zo enorm geslaagd was dat het niet het risico en de moeite waard was om het te gaan schuren en vervolgens te moeten gaan polijsten, want daar gaan uren tijd in zitten wat misschien niet tot een beter, of zelfs tot een slechter resultaat zal leiden. Ik heb de rand ten opzichte van de rest twee keer geverfd omdat de rand het kwetsbaarste is voor deuken en krassen, hierdoor is de rand iets beter beschermd.

Een tafel is natuurlijk een meubilair waar je aan eet en drinkt, de bier dopjes creëren een link tussen eten, drinken en feesten. Dat zijn dingen die ik graag doe met vrienden. Door de bier dopjes in een tafel te verwerken heb ik daar een geheel van gemaakt. Het werkstuk dankt zijn naam, D’r Mollie Dùsj, aan de plaats waar de tafel oorspronkelijk vandaan komt. In de kelder van het clubgebouw van Jong Nederland Waubach is een hangruimte waar ik elke vrijdagavond naar toe ga om met mijn vrienden wat te drinken en bij te komen van de afgelopen week. Deze ondergrondse ruimte heeft als naam D’r Mollie, en Dùsj is het dialect woord voor tafel. Mijn moedertaal is nu eenmaal het Woabichs (Waubachs) dialect, en zo kreeg mijn werk de naam: D’r Mollie Dùsj.

Ik heb nog nooit zo veel tijd in een werkstuk gestopt en ik heb nog nooit zo veel van het maken van een kunstwerk geleerd dan bij deze tafel. Ondanks dat ik het in het begin een lastig thema vond is het uiteindelijk een van mijn beste werken tot nu toe geworden. Ik heb met een materiaal gewerkt waar ik alleen maar van gehoord had. Ik heb tijdens het maken van de tafel op allemaal verschillende gebieden met de kleinste details rekening moeten houden. Het project was wel dermate ingewikkeld en het werkstuk zelf was dermate groot dat ik niet de mogelijkheid had om al het werk op school te doen. Daarbij was het een project dat meer tijd in beslag nam dan ik op school ter beschikking had. Ik ben echter enorm tevreden met het eind resultaat, het had voor mij niet beter kunnen uitpakken."